Όταν έχασε ο Marx

Αν επικέντρωνε όλη του την ενέργεια στη βιομηχανία και τις δουλειές του θα μπορούσε να γίνει σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα αρκετά πλούσιος. Τα κέρδη του έφταναν ήδη κατά μέσο όρο τις 8 με 10 χιλιάδες λίρες τον χρόνο. Τον κέρδισε όμως η πολιτική, τα ταξίδια του ανά τον κόσμο και το γράψιμο για τη σημασία και την ηθική ανωτερότητα του ελεύθερου εμπορίου (ή του αντιπροστατευτισμού) ως τον καθοριστικό παράγοντα που θα έκανε καλύτερη τη ζωή του ατόμου και που θα αναβάθμιζε τις διεθνείς σχέσεις, που θα έφερνε δηλαδή, ευημερία αλλά και ειρήνη. 

Εκ πεποιθήσεως ειρηνιστής, επηρεασμένος από τις ιδέες του Adam Smith, και χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο Libra, δημοσίευσε πολλά γράμματα για τις ιδέες του αρχικά στους Times του Μάντσεστερ, στην πόλη όπου ξεκίνησαν όλα. 

Η Μεγάλη Βρετανία φιλελευθεροποίησε το εμπόριο της όταν κατάργησε τους περίφημους Νόμους του Καλαμποκιού (1846). Ήταν η πρώτη μεγάλη κληρονομιά του Richard Cobden με την οποία δεν έκανε μόνο τη χώρα του σπουδαία, αλλά άνοιξε τον δρόμο για την φιλελευθεροποίηση της οικονομίας σ' όλη τη Δύση. Η δεύτερη, ήταν η συνθήκη Cobden-Chevalier με την οποία απελευθερώθηκαν σημαντικά από τον κρατικό παρεμβατισμό και τους δασμούς οι αγγλο-γαλλικές εμπορικές σχέσεις. Μέχρι το 1875, πάνω από 50 παρόμοιες σε δομή συνθήκες, είχαν ήδη τεθεί σε εφαρμογή. Πρόκειται για την πρώτη φάση της δαιμονοποιημένης σήμερα, ακόμα και από αυτοαποκαλούμενους οικονομικά φιλελεύθερους, παγκοσμιοποίησης.

Οι Νόμοι του Καλαμποκιού ήταν φόροι, δασμοί στην εισαγωγή σιτηρών. Ο σκοπός τους ήταν να κρατούν τις τιμές από το εξωτερικό πολύ ψηλά για χάρη των ντόπιων γαιοκτημόνων οι οποίοι κυριαρχούσαν εκείνη την εποχή στο κοινοβούλιο. Το αποτέλεσμα ήταν το ψωμί να είναι ένα πανάκριβο προϊόν. Οι ντόπιοι ολιγάρχες πούλαγαν το στάρι όσο ήθελαν, και οι κάτοικοι ήταν αναγκασμένοι να αγοράζουν από εκείνους αφού το ξένο ήταν απλησίαστο. Οι τιμές δεν έπεφταν ακόμα και όταν τα αποθέματα τέλειωναν. Επειδή το φαγητό ήταν πολύ ακριβό, αναγκαστικά ήταν και οι μισθοί πολύ υψηλοί, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται και οι επιχειρηματίες αφού όχι μόνο έπρεπε να πληρώνουν τους εργάτες πιο πολύ (για να έχουν να αγοράσουν να φάνε), αλλά έπρεπε και να επιβιώσουν σε μια αγορά στην οποία, αν και είχε αρχίσει να βιομηχανοποιείται, ο μόνος τομέας που κινείτο ήταν εκείνος των τροφίμων. Κανένας δεν αγόραζε τίποτα άλλο. Κανένα άλλο προϊόν δεν είχε ανάλογη ζήτηση. Ο Cobden που μαζί με τον John Bright ίδρυσαν την Λίγκα εναντίον αυτών των νόμων, έκανε άρτια οργανωμένες εκστρατείες που ένωσαν πολλούς και διαφορετικούς ανθρώπους μεταξύ τους, προκειμένου να εξηγήσει γιατί και πώς το ελεύθερο εμπόριο ευνοεί πάντα τον καταναλωτή. Ιδιαίτερα τον πιο αδύναμο οικονομικά, αλλά και τους μικρομεσαίους επιχειρηματίες.

Συνηθίζεται, όταν η συζήτηση έρχεται σε θέματα πολιτικής οικονομίας και συγκεκριμένα στην ελεύθερη αγορά να επικρατεί η αντίληψη πως οι πλούσιοι (οι ισχυροί, οι κεφαλαιοκράτες) θέλουν ανοιχτή οικονομία, δηλαδή ασυδοσία, σε βάρος των συμφερόντων της μεσαίας και βέβαια της εργατικής τάξης. Η πρώτη βασική -και εσκεμμένη πλάνη- είναι πως "ανοιχτή οικονομία" δεν σημαίνει ασυδοσία. Η Βρετανία κατάργησε τον προστατευτισμό, όχι το κοινοβούλιο, ούτε τις άλλες εξουσίες. Υπάρχει όμως και μία ακόμη πλάνη στον παραπάνω ισχυρισμό: Ιστορικά, εκείνοι που ήταν κατά της ανοιχτής, ελεύθερης οικονομίας, ήταν πάντα οι ισχυροί. Τους ξέρουμε και ως "αριστοκράτες". Ούτε η εργατική τάξη όμως ήθελε ακριβώς την κατάργηση των προνομίων των λίγων. Την ήθελε σε πολιτικό ίσως επίπεδο με την καθολική ψηφοφορία, μέσα από την κοινοβουλευτική μεταρρύθμιση, δεν την ήθελε όμως στο οικονομικό πεδίο, όπως διδάσκει το παράδειγμα της Βρετανίας, αφού εκτός από τους αριστοκράτες, εναντίον της κατάργησης των Νόμων του Καλαμποκιού τάχθηκαν και οι Chartists, ό,τι πιο κοντά είχε η χώρα τότε σε κομμουνισμό. Οι Chartists, με ελάχιστες εξαιρέσεις που δεν μπόρεσαν να κάνουν τη διαφορά, στάθηκαν απέναντι στην εκστρατεία του Cobden. Για λόγους παράδοξους, δεν τους πείραζε να είναι η τιμή του ψωμιού στον θεό, αρκεί να είχαν υψηλούς μισθούς. Δεν τους πείραζε να πεινάνε, αρκεί τα "αφεντικά" να πρέπει να πληρώνουν πολλά.  

Η κατάργηση των Νόμων ήταν η μεγάλη επανάσταση της μεσαίας τάξης. Ήταν η αρμονία των τάξεων και η ειρήνη, απέναντι στον πόλεμο στον οποίο ήθελε οπωσδήποτε να τις βάλει ο Marx. Όλο το πιστεύω άλλωστε του Cobden ήταν ένα ανάθεμα στον Marx, όπως είχε παρατηρήσει ο Francis Wrigley Hirst το 1941, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η μεγάλη νίκη του Cobden και του μαντσεστερισμού (όρος που χρησιμοποιήθηκε με αρνητική χροιά ανάλογη με αυτή που έχει σήμερα ο νεοφιλελευθερισμός) είναι ότι πέρασε στη συνείδηση του κόσμου, την ηθική σημασία του ελεύθερου εμπορίου. Μόνο με αυτό διασφαλίζεται η δικαιοσύνη, ότι καμία ομάδα, καμία τάξη, δεν θα είναι πιο προνομιούχα από την άλλη, καμία δεν θα  μπορεί να έχει ειδικό καθεστώς προστασίας από την κυβέρνηση σε βάρος κάποιας άλλης. Ο Marx πιθανόν να είδε αυτό το βάθος της νίκης, για αυτό και δύο χρόνια μετά την κατάργηση, έγραφε το 1848, τη χρονιά που τύπωνε το Κομμουνιστικό Μανιφέστο, την χρονιά της Άνοιξης των Εθνών με τις ευρωπαϊκές επαναστάσεις, και του τέλους της εποχής του Μέτερνιχ, ότι κανένας ξεσηκωμός στην Ευρώπη δεν θα έχει νόημα, αν δεν στηριχτούν οι Chartists, και αν δεν αλωθεί η Μεγάλη Βρετανία. Ήξερε ότι η μεγάλη επανάσταση του παγκόσμιου προλεταριάτου θα έπρεπε να ξεκινήσει από εκεί για να είναι επιτυχής. Διαψεύστηκε, και ευτυχώς δεν ήταν η μοναδική φορά.

Ο Richard Cobden, γνωστός και ως "ο απόστολος του ελεύθερου εμπορίου", πέθανε σε ηλικία 60 ετών, σαν σήμερα, στις 2 Απριλίου του 1865.

Η ιστορία της ζωής μας

"Έχουμε γράψει και άλλη φορά ότι το δράμα με τις φιλελεύθερες ιδέες στην Ελλάδα είναι ότι δεν μπόρεσαν ποτέ να διαδοθούν γιατί κάτι τέτοιο δεν το επέτρεπαν τα μαζικά μέσα επικοινωνίας. Οι περισσότερες "δεξιές" ελληνικές εφημερίδες μετά τον πόλεμο βρίσκονταν στα χέρια αριστερών δημοσιογράφων οι οποίοι εντέχνως υποστήριζαν μεν τη Δεξιά σε κομματικό επίπεδο, πλην όμως στον ιδεολογικό τομέα πρόβαλλαν και αναβάθμιζαν τις δικές τους ιδέες. Αν στο φαινόμενο αυτό προσθέσουμε την κατάληψη του χώρου του βιβλίου, του κινηματογράφου, και της τέχνης από την αριστερά, τότε γίνεται ηλίου φαεινότερο γιατί οι φιλελεύθερες ιδέες αποτελούν κουίζ για τους Νεοέλληνες."

Π. Αθανασίου, περιοδικό Εποπτεία, Σεπτέμβριος 1988 - άρθρο για την ιδιωτική ραδιοφωνία στην Ελλάδα

Το αντίδοτο

Τρεις είναι οι μεγάλοι φιλόσοφοι που, πιο πολύ από όλους τους άλλους, ευθύνονται για τη δημιουργία της ασθένειας του κολεκτιβισμού και για τη μετάδοσή της στους δικτάτορες του 20ου αιώνα: Ο Πλάτωνας, ο Καντ και ο Χέγκελ.

Το αντίδοτό τους: ο Αριστοτέλης.

-- Άυν Ραντ

(ο φιλόσοφος από τον Thomas Stanley στο τρίτομο έργο του "Η Ιστορία της Φιλοσοφίας" (1655), στο οποίο βρίσκει κανείς τις βιογραφίες, τις ιδέες και αποσπάσματα από το έργο εκπροσώπων όλων των φιλοσοφικών ρευμάτων μαζί με τις γκραβούρες τους.)

Charles Bukowski and individualism

Το αίτημα των Κηροποιών

... εναντίον του ανταγωνισμού του Ήλιου. Απολαυστικός Μπαστιά, 170 χρόνια πριν.

Frédéric Bastiat - To Αίτημα των Κηροποιών

Το γράμμα του Ludwig von Mises στην Ayn Rand για τον Άτλαντα

Ο Μίλτον Φρίντμαν περιγράφει την πιο ελεύθερη οικονομία του κόσμου

Δημοκρατία και Ελευθερία

Δημοκρατία και ελευθερία δεν είναι το ίδιο πράγμα. Η δημοκρατία είναι κάτι παραπάνω από την επικράτηση του δίκαιου μιας οχλοσυμμορίας, ενώ η ελευθερία είναι η κυριαρχία του ατόμου.

Ουόλτερ Ουίλιαμς

Έτσι για να θυμηθούμε λίγο τι γιορτάζουμε σήμερα:

CA

Επειδή μας τα πρήξατε σήμερα με το σοσιαλιστή “εθνάρχη” σας, ας θυμηθούμε κάποια πράγματα για τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.

1) ήταν τσιράκι του συστήματος εξουσίας. Αναρριχήθηκε στην εξουσία από τις ταπεινές καταβολές του χάρη στις πλάτες του Αργυρού, βουλευτή του Γούναρη. Του ίδιου τσάτσου των ανακτόρων Γούναρη που εκτελέστηκε για το ρόλο του στη Μικρασιατική καταστροφή.

2) σαν γνήσιος εθνάρχης, στον Β’ Παγκόσμιο απέφυγε να πολεμήσει ως βαρήκοος.

3) ήταν σοσιαλιστής. Στην κατοχή ήταν μέλος της Σοσιαλιστικής Ένωσης. Όταν ήρθε στην εξουσία εφάρμοσε εκτεταμένες κρατικοποιήσεις και έβαλε τις βάσεις για τη διάλυση της βιομηχανίας από το ΠΑΣΟΚ.

4) σαν γνήσιος φιλελεύθερος, εμπνεύστηκε τον νόμο 4000 περί “τεντημποϋσμού”, με βάση τον οποίο η αστυνομία κούρευε και διαπόμπευε νεαρούς στην Αθήνα.

5) σαν γνήσιος ηγέτης, ενώ είχε διατελέσει (σε τρεις περιόδους) συνολικά 7 χρόνια πρωθυπουργός, αναρωτιόταν “ποιος κυβερνάει αυτό τον τόπο” μετά τη δολοφονία Λαμπράκη.

6) σαν σήμερα το 1974 “έφερε τη δημοκρατία” μετά από τον συνεπή και σκληρό αγώνα που έκανε κάνοντας ντόλτσε βίτα στο Παρίσι. Κάποιες λεπτομέρειες για την “επάνοδο” της “δημοκρατίας”:

i) ο Καραμανλής ήρθε στην Ελλάδα μετά από πρόσκληση των ίδιων των Χουντικών. Μόνος του δεν έκανε τίποτα.

ii) ορκίστηκε στον πραξικοπηματία Γκιζίκη.

iii) η κυβέρνησή του, αντί να ακυρώσει τις νομοθετικές πράξεις της Χούντας, όπως συνηθίζεται μετά από περιόδους εκτροπής, τις θεώρησε ως να έχουν νομική ισχύ.

iv) δείχνοντας το ηθικό του ανάστημα, ενώ όλη του η πολιτική καριέρα είχε στηριχτεί στο γλείψιμο των ανακτόρων, μόλις του δόθηκε η ευκαιρία πούλησε το βασιλιά, του αρνήθηκε την επιστροφή του στη χώρα το ’74, και δεν τον υποστήριξε στο δημοψήφισμα που οργάνωσε.

7) σαν γνήσιος εθνικός ηγέτης, διακήρυξε ότι “η Κύπρος είναι μακριά”, και την εγκατέλειψε στους Τούρκους εισβολείς.

Να ζείτε να τον θυμόσαστε.

===

NG

Ημερα αποκαταστασης της Δημοκρατιας και η κυβερνηση απαγορευει τις πολιτικες συγκεντρωσεις. Και υστερα μας ενοχλει η Χρυση Αυγη! / Αυτο που επανηλθε το 1974 δεν ηταν μια δημοκρατια. Ηταν μια νομιμοποιημενη εκ της ψηφου κομματοκρατια. Και αυτο που εφερε ο Καραμανλης το 1974 ηταν ενας γαλλικος κρατικιστικος Γκωλισμος ο οποιος στην υστατη εθνικη ωρα της Κυπρου εγινε σκετος κρατισμος.

===

GS

Η σημερινή μέρα είναι ανέκδοτο. Είναι η μέρα που κάποιοι γιορτάζουν την ανάληψη της κυβέρνησης από τον εισαγωγέα του κρατισμού (και καταστροφέα της εγχώριας οικονομίας) στην Ελλάδα, στο πλαίσιο ενός φαντασιώδους “εκδυτικισμού”. Και είναι αστείο γιατί πολλοί ανάμεσα σε αυτούς είναι οι ίδιοι που ακούν μες σε έκσταση αφιονισμένης Βακχίδος τον γνωστό τσαρλατάνο (και ρατσιστή-αριστερό) Ράμφο να λέει ότι “ο Έλληνας είναι φύσει κρατιστής” (από την εποχή των Λελέγων φαντάζομαι).

Και τότε συλλαμβάνεις το εξής: ότι με τέτοιους μυθομανείς ευρωλιγούρηδες χωριάτες, με “αισθητική” αντίληψη των πραγμάτων, δεν είναι τυχαίο πώς ήταν αυτή που ήταν η πορεία της μεταπολίτευσης και κατέληξε όπως κατέληξε σήμερα, με την χώρα ως προτεκτοράτο.

===

TC

Δηλαδή, σύμφωνα με τη λογική Καμίνη, όταν το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών οργανώνει συσσίτια μόνο για trans, τότε “προάγει συνειδητά τον ρατσισμό”;

Γράμμα της Θάτσερ στον Χάγιεκ, εκφράζοντας τον θαυμασμό της

Αποχαιρετισμός

Κάποιοι σοσιαλιστές πιστεύουν πως οι άνθρωποι είναι αριθμοί σε έναν Κρατικό υπολογιστή. Εμείς πιστεύουμε ότι είναι άτομα. Και δόξα τω θεό, είμαστε όλοι διαφορετικοί, κανείς δεν είναι ίδιος με τον άλλον, όσο κι αν οι σοσιαλιστές θέλουν να ισχυρίζονται το αντίθετο. Ο καθένας έχει δικαίωμα στη διαφορετικότητα, αλλά κάθε άνθρωπος, για εμάς, πρέπει να το αντιμετωπίζεται με την ίδια σημασία. (10.10.1975)

Οι σοσιαλιστικές κυβερνήσεις παραδοσιακά προκαλούν χρηματοοικονομικό χάος. Καταναλώνουν μέχρι τέλους τα λεφτά των άλλων. Είναι χαρακτηριστικό τους. (5.2.1976)

Τα χρήματα δεν πέφτουν από τον ουρανό, πρέπει να κερδίζονται εδώ στη γη. (12.11.1979)

Κανένας δεν θα θυμόταν τον Καλό Σαμαρείτη για τις καλές του τις προθέσεις αν δεν είχε και λεφτά. (6.1.1980)

Η κλιματική αλλαγή είναι μια μεγάλη αφορμή προκειμένου να επιβληθεί σε παγκόσμιο επίπεδο ο σοσιαλισμός. (2003)

Όχι. Όχι. Όχι! (30.10.1990)

Μάργκαρετ Θάτσερ (13 Οκτωβρίου 1925 – 8 Απριλίου 2013)

Ο Ludwig von Mises, το τραπεζικό σύστημα και οι επιχειρηματικοί κύκλοι

Ας υποθέσουμε πως κάποιος τυπώνει ένα πλαστό χαρτονόμισμα των €500, το οποίο ρίχνει σε κυκλοφορία αγοράζοντας κάποιο αγαθό. Όντας πλαστό, δεν αποτελεί αντάλλαγμα σε κάποια εργασία του. Ο ίδιος ο πλαστογράφος, δεν αισθάνεται καμία τύψη, τουναντίον, αισθάνεται πως η πράξη του ωφελεί το κοινωνικό σύνολο, αφού, όπως λένε οι οικονομολόγοι, «μετά το Keynes, είναι καλό για την οικονομία να ρίχνεται χρήμα στην αγορά για να κινείται». Ωστόσο, ο πλαστογράφος τιμωρείται από το Νόμο. Σε παλαιότερους καιρούς μάλιστα, θα τιμωρούταν με θάνατο.

Ας δούμε τώρα μια τράπεζα που κυκλοφορεί μια πιστωτική κάρτα, η οποία είτε δίδεται στον καταναλωτή από ένα συγκεκριμένο εμπορικό κατάστημα για να διευκολύνει τις αγορές του, είτε από την ίδια την τράπεζα με «bonus» αγορών από συγκεκριμένα εμπορικά καταστήματα. Η κάρτα μάλιστα αποτρέπει τον καταναλωτή από το να τράβα χρήματα από ATM με την χρέωση μεγαλύτερου επιτοκίου. Έτσι ο καταναλωτής χρησιμοποίει την κάρτα που τόσο γενναιόδωρα του δωρίσθηκε. Πλέον ο καταστηματάρχης είναι σίγουρος πως δεν θα λάβει πλαστό χαρτονόμισμα. Αγοράζει λοιπόν ο καταναλωτής από τα συμβεβλημένα μαγαζιά αγαθά, αξίας, ας πούμε, πάλι €500. Διαμέσου της κάρτας μεταφέρονται τα €500 από τον λογαριασμό που έχει ανοίξει επί πιστώσει η τράπεζα για τον καταναλωτή, στο λογαριασμό που διατηρεί στην τράπεζα το κατάστημα. Η τράπεζα καταγράφει τις παραπάνω ενέργειες στα λογιστικά της βιβλία. Αν παρατηρήσουμε προσεχτικά, η τράπεζα δεν έχει κυκλοφορήσει χρήμα, δηλαδή αυτό που έχει από τις καταθέσεις των πελατών της και το οποίο αντιπροσωπεύει πραγματικά κέρδη που αποταμιεύει ο κάθε καταθέτης. Η τράπεζα με την πιστωτική κάρτα, κυκλοφορεί χρήμα το οποίο δεν έχει και επιπλέον δύναται να κερδίση τόκο από αυτό.

Για την ίδια πράξη ο πλαστογράφος τιμωρείται, ενώ η Τράπεζα απολαμβάνει των προνομίων της κοινωνίας, θεωρείται δε, όπως ακούσαμε από τους ηγέτες της Γης «βάση του οικονομικού συστήματος». Το γεγονός πως η Τράπεζα είναι νόμιμη ενώ ο πλαστογράφος εγκληματίας, δεν αναιρεί ωστόσο το γεγονός πως η πράξη καθαυτή είναι παράλογη και ανήθικη1 : αυτό που προκαλεί το παραπανίσιο €500 είναι, πως κυκλοφορώντας και εξασφαλίζοντας «αγοραστική ικανότητα» στον καταναλωτή, επιτρέπει στον έμπορο να υψώση τη τιμή του αγαθού. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «πληθωρισμός» (inflation). Για τους «μετά τον Keynes οικονομολόγους» θεωρείται φαινόμενο ευπρόσδεκτο και ελέγξιμο. Για κάποιους οικονομολόγους πριν από τον Keynes και συγχρόνους του, θεωρείται απευκταίο και ανεξέλεγκτο. Αυτοί οι τελευταίοι είναι οι εκπρόσωποι της «Αυστριακής Σχολής».

Η τελευταία νύχτα

Έπειτα είδε ξανά μπροστά της, όχι σαν ανάμνηση αλλά σαν ζωντανή εικόνα, τη στιγμή που είχε σταθεί στο παράθυρο του σπιτιού της στη Νέα Υόρκη κοιτάζοντας μια πόλη τυλιγμένη στην ομίχλη, κοιτάζοντας το άπιαστο σχήμα της Ατλαντίδας που βυθιζόταν μακριά της – και κατάλαβε ότι αυτό που έβλεπε τώρα ήταν η απάντηση. Ένιωθε μέσα της όχι τα λόγια που είχε απευθύνει τότε στην πόλη, αλλά την ανερμήνευτη αίσθηση που τα εί-

χε γεννήσει: Εσένα που πάντα σ’ αγαπούσα και ποτέ δεν σε βρήκα, εσένα που περίμενα να σε δω εκεί που σμίγουν οι ράγες στο βάθος του ορίζοντα -

Κι ύστερα είπε δυνατά, «Ξεκίνησα τη ζωή μου με μια απόλυτη αρχή: ότι μπορώ να πλάσω τον κόσμο κατ’ εικόνα των υψηλότερων αξιών μου κι ότι δεν θα κάνω ποτέ μου παραχώρηση υπηρετώντας χαμηλότερη αξία, όσο σκληρά κι αν χρειαστεί ν’ αγωνιστώ» – ένιωθα πάντα την παρουσία σου στην πόλη και τον δικό σου κόσμο ήθελα να χτίσω, έλεγε μέσα της η φωνή. «Τώρα ξέρω ότι αγωνιζόμουν γι’ αυτή την κοιλάδα» – η αγάπη μου για

σένα με βοήθησε να προχωρήσω. «Αυτή η κοιλάδα ήταν ο στόχος μου, ο στόχος που δεν θ’ αντάλλασσα με καμιά χαμηλότερη αξία και δεν θα τον εγκατέλειπα ποτέ στην εξαχρείωση του ανθρώπινου νου» – εσύ είσαι αυτός που με κράτησε ζωντανή, η αγάπη μου κι η ελπίδα να σε φτάσω, η επιθυμία μου να φανώ αντάξιά σου τη μέρα που θα στεκόμουν μπροστά σου. «Επιστρέφω στον κόσμο για ν’ αγωνιστώ γι’ αυτή την κοιλάδα, για να τη φέρω απ’ το βυθό στην επιφάνεια, για να την κάνω βασίλειο όπως της αξίζει, για να δώσω σ’ εσάς τον κόσμο που σας ανήκει, γιατί το πνεύμα της γης σάς ανήκει, είναι δικό σας, και για να σας συναντήσω ξανά την ημέρα που θα ξέρω ότι μπορώ να σας παραδώσω τον κόσμο ή, αν αποτύχω, να δεχτώ την εξορία μου απ’ αυτή την κοιλάδα για όλη μου τη ζωή» – όμως ό,τι έχει απομείνει απ’ τη ζωή μου είναι ακόμα δικό σου, θα συνεχίσω στ’ όνομά σου, ακόμα κι αν δεν πρόκειται να μάθω ποτέ αυτό το όνομα, θα συνεχίσω να σε υπηρετώ, ακόμα κι αν δεν πρόκειται ποτέ να νικήσω, θα συνεχίσω για να φανώ αντάξιά σου την ημέρα που θα σε συναντήσω, ακόμα κι αν αυτή η μέρα δεν έρθει ποτέ. «Θα πολεμήσω γι’ αυτήν, ακόμα κι αν χρειαστεί να στραφώ εναντίον σας, ακόμα κι αν με αποκηρύξετε ως προδότη… ακόμα κι αν χρειαστεί να μη σας ξαναδώ ποτέ».

Εκείνος είχε μείνει ασάλευτος κι άκουγε τη φωνή της. Η έκφραση του προσώπου του δεν είχε αλλάξει, μόνο τα μάτια του την κοίταζαν με προσήλωση, σαν ν’ άκουγε την κάθε της λέξη, ακόμα και τις λέξεις που δεν έβγαιναν απ’ το στόμα της. Ύστερα, με το ίδιο βλέμμα ζωγραφισμένο στο πρόσωπό του, σαν ρεύμα που έτρεχε σε κλειστό κύκλωμα, και με τη φωνή του ν’ ακολουθεί το δικό της τόνο σαν να εξέπεμπε σήματα του ίδιου κώδικα, είπε: «Αν αποτύχετε, όπως αποτυγχάνουν αιώνες τώρα οι άνθρωποι ν’ αγγίξουν ένα όραμα εφικτό που παραμένει άπιαστο, αν φτάσετε σαν κι αυτούς να πιστεύετε πως οι υψηλές αξίες είναι ανεφάρμοστες και το όραμα απραγματοποίητο, τότε μην κατηγορήσετε τη γη, όπως κάνουν εκείνοι, μην κατηγορήσετε την ύπαρξη. Είδατε την Ατλαντίδα που αναζητούν οι άνθρωποι, την είδατε, είν’ εδώ, υπάρχει, μόνο που πρέπει να μπει κανείς γυμνός και μόνος, χωρίς τα κουρέλια από τα αιώνια ψεύδη και τις πλάνες του παρελθόντος, με νου καθαρό κι αμόλυντο. Αυτό είναι το απόκτημα και το κλειδί που ανοίγει την πόρτα – όχι η αγνή καρδιά αλλά κάτι πολύ πιο σπάνιο: ο ασυμβίβαστος νους. Η πόρτα της Ατλαντίδας θ’ ανοίξει για σας μόνο όταν καταλάβετε ότι δεν χρειάζεται να μεταπείσετε ή να κατακτήσετε τον κόσμο. Κι όταν το καταλάβετε, τότε θα διαπιστώσετε ότι όλ’ αυτά τα χρόνια της ανελέητης πάλης σας τίποτα δεν σας έκλεινε το δρόμο, ότι δεν υπήρχαν αλυσίδες που να σας κρατούν δεμένη, παρά μόνο οι αλυσίδες που εσείς τυλίγατε γύρω σας. Αυτό που επιθυμούσατε να κατακτήσετε όλ’ αυτά τα χρόνια ήταν εδώ και σας περίμενε» –την κοίταζε σαν ν’ απευθυνόταν στις αδιατύπωτες σκέψεις που κατέκλυζαν το μυαλό της– «σας περίμενε με την ίδια λαχτάρα και θέρμη, με το ίδιο πάθος που εσείς αγωνιζόσασταν. Θα συνεχίσετε τον αγώνα σας. Θα συνεχίσετε να κουβαλάτε στους ώμους σας τα βάρη που θα σας φορτώνουν άλλοι, θα συνεχίσετε να υπομένετε μια τιμωρία που δεν αξίζετε, θα συνεχίσετε να πιστεύετε ότι μπορεί να υπηρετήσει κανείς τη δικαιοσύνη θυσιάζοντας το πνεύμα του στο βωμό της αδικίας. Όμως στις δύσκολες και ζοφερές στιγμές σας μην ξεχνάτε πως είδατε κι έναν άλλο κόσμο. Πως είδατ’ έναν κόσμο που μπορείτε να τον κάνετε δικό σας όποτε θελήσετε να δείτε την αλήθεια. Να θυμάστε ότι θα σας περιμένει, ότι είναι αληθινός, εφικτός – ότι είναι δικός σας».

“Οι θυσίες του λαού μας”

Η Θάτσερ, η Γερμανία και ο αγνοούμενος ελληνικός φιλελευθερισμός

Για την Θάτσερ η ανάγκη της Γερμανίας για μια πιο μεγάλη και πιο ενωμένη Ευρωπαϊκή Ένωση, είχε τις ρίζες της εν μέρει στην προσπάθειά της να εμφανίσει ένα νέο πρόσωπο που δεν θα είχε καμία σχέση με εκείνο που είχε παρουσιάσει η παλιά χώρα από τον Μπίσμαρκ μέχρι τον Χίτλερ. Προκειμένου αυτό να γίνει εφικτό, οι Γερμανοί ήταν διατεθειμένοι να δώσουν ακόμα περισσότερη εξουσία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβουλίο. Ήταν δηλαδή φεντεραλιστές εκ πεποιθήσεως.

Μάλιστα προκειμένου να εμβαθύνει ακόμα περισσότερο στη γερμανική ψυχοσύνθεση, η Θάτσερ προσκάλεσε πλήθος γερμανών ιστορικών σε μία σύσκεψη που έλαβε χώρα στο Τσέκερς, στην εξοχική κατοικία των βρετανών πρωθυπουργών, στις 24 Μαρτίου του 1990. Εκεί οι καλεσμένοι της έδωσαν ένα “ενταντικό” μάθημα γύρω από τα χαρακτηριστικά αυτου του λαού. Σύμφωνα με το memo της συνάντησης, το οποίο συνέταξε ο σύμβουλός της για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Σερ Τσάρλς Πάουελ, μίλησαν για “ανασφάλεια, επιθετικότητα, ισχυρογνωμοσύνη, εκφοβισμό, εγωπάθεια, κατώτερα συμπλέγματα, συναισθηματισμό υπέρ του δέοντος”.

Όταν το έγγραφο διέρευσε στον Τύπο, η Θάτσερ που ήταν εναντίον της ένωσης της Γερμανίας, αν και δημοσίως δήλωνε το αντίθετο, υπερασπίστηκε με συνέπεια το κίνητρό της που δεν ήταν άλλο από την κατανόηση της γερμανικής νοοτροπίας: “Δεν πιστεύω στη συλλογική ενοχή, πιστεύω όμως στον εθνικό χαρακτήρα¨, ο οποίος διαμορφώνεται από μια σειρά πολυσύνθετων παραμέτρων΄, όπως είχε πει τότε η σιδηρά κυρία φοβούμενη πως μια ενωμένη Γερμανία θα επισκιάσει τον ρόλο της Βρετανίας ως συμμάχου των ΗΠΑ. Ήταν μια ανησυχία που είχε πυροδοτηθεί και από μια αποστροφή του τότε Αμερικανού Προέδρου Μπους, τον Μάιο του 1989, σύμφωνα με την οποία η Γερμανία είναι “ηγεμονικός εταίρος”. Αν και αργότερα πρόσθεσε πως και η Βρετανία ήταν ακριβώς το ίδιο πράγμα, για την βρετανίδα πρωθυπουργό “η ζημιά είχε γίνει”.

Η Θάτσερ όμως δεν ήθελε μια ενωμένη Γερμανία για έναν ακόμη λόγο, τον σημαντικότερο: Ισχυρότερος Κολ, θα σήμαινε περισσότερη Ευρώπη την ώρα που η πρώην πρωθυπουργός μαχόταν για λιγότερη, κάτι που την έφερε απέναντι από το κόμμα της και τελικά στην πτώση της. “Μακροπρόθεσμα, η ανάδυση ελεύθερων, ανεξάρτητων, αντισοσιαλιστικών κυβερνήσεων στην περιοχή θα μπορούσαν να μου δώσουν πιθανούς συμμάχους στη σταυροφορία μου υπέρ μιας πιο άνετης και χαλαρής Ευρώπης”, παραδέχτηκε αργότερα. Και πρόσθεσε: “Αυτό που έγινε ωστόσο ήταν να αποκτήσει ο Καγκελάριος Κολ περισσότερη δύναμη και να ενισχυθούν οι επιθυμίες του Προέδρου Μιτεράν και του Μ.Ντελόρ για μια ομοσπονδιακή Ευρώπη η οποία θα δέσμευε τη νέα Γερμανία ως προς τον περιορισμό της επικυριαρχικής της διάθεσης.”

“Δεν υπάρχει πολιτική ελευθερία χωρίς την οικονομική.” –Ελεύθερες αγορές, ελεύθεροι άνθρωποι–

“Νο, Νο, Νο!”

Στις 30 Οκτωβρίου 1990 η Θάτσερ είχε κάνει μία ακόμα περίφημη παρέμβαση με το τριπλό όχι έναντι στις υπερεξουσίες των Βρυξελλών. Αυτή της η θέση της κόστισε την πολιτική καριέρα της, κανείς όμως δεν μπορεί να μην παραδεχτεί πως έσωσε τη χώρα της από μεγάλες περιπέτειες.

“Ο Πρόεδρος της Επιτροπής κ.Ντελόρ, είπε στη συνέντευξη τύπου τις προάλλες πως θα ήθελε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αποτελεί το δημοκρατικό σώμα της Κοινότητας, και πως θα ήθελε η Επιτροπή να είναι το Εκτελεστικό σκέλος ενώ το Συμβούλιο των Υπουργών η Γερουσία. Όχι, όχι, όχι.

Πιθανόν οι Εργατικοί να ήθελαν να του παραχωρήσουν όλα αυτά με άνεση. Και μάλλον θα συμφωνούσαν και στο κοινό νόμισμα, στην απόλυτη κατάργηση της στερλίνας. Και όντως, έτσι εντελώς εκτός συναγωνισμού όπως είναι οι γνώσεις τους γύρω από τα χρηματοοικονομικά ζητήματα, θα παρέδιδαν με ευχαριστήση όλες τις δικαιοδοσίες στην κεντρική τράπεζα, όπως το έκαναν και στο παρελθόν με το ΔΝΤ. Γιατί είναι γεγονός πως δεν κατέχουν ούτε στο ελάχιστο ό,τι έχει να κάνει με οικονομία για αυτό και θα τα έδιναν όλα παραχρήμα. Ποιο είναι το νόημα να εκλέγεις Κοινοβούλιο μόνο και μόνο για να δώσεις έπειτα όλες τις εξουσίες και το νόμισμά σου στο Κοινοβούλιο της Ευρώπης;”

Για τον αγγλοσαξωνικό τρόπο σκέψης είναι κάτι παραπάνω από αυτονόητο πως δεν μπορείς είσαι και φιλελεύθερος και υπέρ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τον ελληνικό τρόπο πάντως άνετα. Για παράδειγμα, η Δράση. Το γραφικό αυτό κόμμα του κ.Καρύπογλου στις 14 Μαρτίου συμμετέχει σε μία ημερίδα με τίτλο “Ζητείται Ανάπτυξη” την οποία διοργανώνει από κοινού με τα αποκόμματα των κυρίων Ανδρέα Λοβέρδου και Ηλία Μόσιαλου. Άλλη μία: των κυρίων Ανδρέα Λοβέδρου και Ηλία Μόσιαλου. Ψάχνει δηλαδή εν μέσω ΔΝΤ να βρει ανάπτυξη με δύο καρασοσιαλιστές. Φυσικά και ο ίδιος όντας φανατικός ευρωπαϊστής, είναι λογικό κι επόμενο να θεωρεί ως φυσικούς συμμάχους τους πασόκους, που αυτοί κι αν ξέρουν τι ωραία που είναι τα λεφτουδάκια της ΕΕ προς τα κοινοβουλευτικά κόμματα της κάθε χώρας. Λεφτουδάκια που θα πρέπει μετά να δουλέψουν -στις δουλειές που όμως δεν υπάρχουν- οι φορολογούμενοι προκειμένου να επιστραφούν με χαράτσια και όποια άλλη “ευρωπαϊκή” οικονομική πολιτική ζητηθεί.

Περιμένοντας τον έλληνα Ραντ Πολ

Βάζω “Ραντ Πολ” στο ελληνικό google. Επικεντρώνονται στο “13 ώρες” και τη… “λογοδιάρροια” όπως έγραψαν tanea, αλλά καθόλου στο τι είπε. Και βασικά τίποτα άλλο δεν υπάρχει γύρω από αυτόν. Δηλαδή χωρίς το χθεσινό, είναι μάλλον βέβαιο πως το ελληνικό ίντερνετ δεν θα ήξερε καν ποιος είναι, πόσο μάλλον ποιες είναι οι θέσεις του. Έφτασα μέχρι την 11η σελίδα. Πχιότητα ενημέρωσης, όχι αστεία.

“Θα μιλάω μέχρι να μην μπορώ άλλο να μιλήσω, θα μιλάω για όσο χρειάζεται μέχρι να χτυπήσει ο συναγερμός από άκρη σε άκρη αυτής της χώρας για το σύνταγμά μας που είναι σημαντικό, για το δικαίωμα να δικάζεται ο πολίτης από δικαστήριο που είναι πολύτιμο, για το ότι κανείς Αμερικανός δεν θα πρέπει να σκοτώνεται σε έδαφος των ΗΠΑ χωρίς πρώτα να έχει δικαστεί από το σώμα ενόρκων, χωρίς να έχει βρεθεί ένοχος από το δικαστήριο.”

Πολλοί αναρωτήθηκαν γιατί ένας Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής από το Κεντάκι μπαίνει στη διαδικασία να πρέπει να ρωτήσει έναν βραβευμένο με Νόμπελ Ειρήνης για ποιον λόγο ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα μπορεί να σκοτώνει Αμερικανούς, παραβλέποντας διαδικασίες και δικαιώματα που απορρέουν από το Σύνταγμα του αμερικανικού έθνους. Η ηγεσία του Δημοκρατικού Κόμματος έμεινε πάντως απαθής καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας αφήνοντας “ξεκρέμαστους” τους ψηφοφόρους του. Ήταν φυσικό κι επόμενο λοιπόν να αναζητήσουν στήριγμα στον Ραντ Πολ. Και φυσικά να του το επιστρέψουν.

“Η πολιτική της κυβέρνησης είναι εξωφρενική και θα έπρεπε όλοι να είναι σε εγρήγορση ζητώντας απαντήσεις. Όλοι δικαιούμαστε να ξέρουμε και ο Πολ έχει δίκιο να πιέζει για αυτό το θέμα, εξασκώντας στο ακέραιο την ιδιότητά του ως μέλος του Κογκρέσου το οποίο βασίζεται πάνω στη λογική των “checks and balances” (συνταγματικοί έλεγχοι) προκειμένου να ελέγχεται η κυβέρνηση, και ασφαλώς ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος.” Τάδε έφη, εμφανώς επιδοκιμάζοντας τον Πολ ο Κρίστοφερ Άντερς, επικεφαλής του νομικού τμήματος της Αμερικάνικης Ένωσης για τις πολιτικές ελευθερίες (ACLU). Και πρόσθεσε: “Οι προϋποθέσεις που θέτει η κυβέρνηση δεν καλύπτονται από κανένα δικαστήριο στη χώρα, από κανένα δικαστήριο στον κόσμο ολόκληρο.”

Το προοδευτικό think-tank “Demand Progress” συμπλήρωσε από την πλευρά του: “Εμείς οι αριστεροί στεκόμαστε με υπερηφάνεια στο πλευρό του Ραντ Πολ καθώς επιχειρεί να εμποδίσει την υποψηφιότητα Μπρέναν, του υποστηρικτή των βασανισμών και επιθέσεων με drones. Ο γερουσιαστής των Δημοκρατικών Ρον Γουάιντεν επίσης εξέφρασε την συμπαράστασή του στον Πολ.

Χαρακτηριστική ήταν και η στήριξη του ηθοποιού Τζον Κιούζακ ο οποίος έψαχνε μάταια να δει πού ήταν όλοι οι -υποτιθέμενοι- προοδευτικοί Δημοκρατικοί πολιτικοί και για ποιο λόγο δεν στήριξαν με όλες τους τις δυνάμεις τον γερουσιαστή Πολ.

Ο επικεφαλής της Εθνικής Επιτροπής Ρεπουμπλικανών Ρέινς από την πλευρά του, τουίταρε την παράκλησή του προς τους ομοϊδεάτες του να μπουν στην αίθουσα και να σταθούν δίπλα στον Πολ. Ο Ρέινς βρίσκεται στο στόχαστρο επιθέσεων από τη βάση του κόμματος χρόνια τώρα. Κανείς δεν απορεί λοιπόν γιατί το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα μένει κατά καιρούς πίσω, αφήνοντας ανεκμετάλλευτα θέματα όπως ο θάνατος του 16χρονου γιου του αμερικανικής υπηκοότητας Ανουάρ αλ-Αουλάκι ή η πολιτική γύρω από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ο ίδιος ο Μακέιν, υποψήφιος για την προεδρία το 2008, έχοντας απέναντί του την “ελπίδα” που ευαγγελιζόταν ο Ομπάμα, κατηγόρησε τον Πολ για υπερβολική αντίδραση και υπέρ του δέοντος ενθουσιασμό που στοχεύει περισσότερο στο να ξεσηκώσει νεαρούς φιλελεύθερους παρά στην ίδια την ουσία. Υπογράμμισε δε, πως θα ψήφιζε εναντίον του νέου επικεφαλής της CIA, μέχρι που άκουσε την ομιλία του Πολ. Με τέτοια μυαλά, μετά ψάχνουν να βρουν γιατί είναι στην πορεία που είναι, και σαν κόμμα και σαν έθνος. Στην ίδια καθεστωτική λογική και ο Γκράχαμ, αλλά κι άλλοι δεξιοί “δεινόσαυροι”.

Η κυβέρνηση Ομπάμα προφανώς και δεν θα αρχίσει να σκοτώνει Αμερικανούς ένα ωραίο πρωί, χωρίς προφανή λόγο. Ακόμα τουλάχιστον. Αυτό ελπίζει και ο Πολ και όλοι οι υπόλοιποι. Το θέμα είναι η δικαιοδοσία που a priori αποκτάει η κυβερνητική εξουσία προκειμένου να λειτουργεί και ως ένορκος και ως δικαστής επειδή δήθεν συντρέχουν “ειδικές συνθήκες” τις οποίες ωστόσο ορίζουν αποκλειστικώς και αυθαιρέτως κάποιοι γραφειοκράτες.

Το μήνυμα απλό όσο και ξεκάθαρο. Ο Πολ δεν ζητάει να σταθεί κάποιος δίπλα του. Ζητάει να σταθεί κάποιος εναντίον της τυραννίας που εκφράζεται από την οποιαδήποτε μεγάλη κυβέρνηση, είτε είναι των δεξιών είτε των αριστερών. Για αυτό και τόσο οι Δημοκρατικοί όσο και οι Ρεπουμπλικάνοι υπογράφουν μαζικά αιτήσεις στέλνοντας σήμα στον Ομπάμα ότι θέλουν απαντήσεις. Και οι δύο πτέρυγες ενώθηκαν υπό τον ίδιο σκοπό σε μια συμπόρευση που είχε να ζήσει η Γερουσία από την εποχή του Ρέιγκαν με το κατεστημένο και των δύο κομμάτων να αισθάνεται κάθε άλλο παρά ικανοποίηση.

Η ομιλία του Πολ, που για πολλούς είναι η ώθηση εκείνη που χρειαζόταν για την υποψηφιότητα του 2016, είχε μεγάλη απήχηση σε όλο τον κόσμο. Άνθρωποι από πολλές χώρες την παρακολούθησαν εκφράζοντας τη στήριξή τους στον γερουσιαστή. Και στην Ελλάδα κύριε; Στην Ελλάδα, αρκεί να μην είναι ο Μπους, κι ας έχουμε όσες παραβιάσεις δικαιωμάτων αλλά κι όσα drones θέλουμε. Απλώς φαντάζομαι τι κακός χαμός θα είχε γίνει αν το έκανε αυτό το δεξιό κόμμα των ΗΠΑ -πόσα φώτοσοπ θα είχαν ζωγραφιστεί με τον Αμερικανό πρόεδρο παρέα με σβάστικες, αστέρια του Δαυίδ μέσα σε σβάστικες, και άλλα σχετικά- και την ίδια στιγμή συνειδητοποιώ πόσο αφελές είναι να ελπίζει κανείς στην ελληνική πραγματικότητα, στην ανάδειξη ενός αντίστοιχου Ρον ή Ραντ Πολ.

Ελευθερία και Ευθύνη

Η Ελευθερία δεν σημαίνει μόνο ότι το άτομο έχει ταυτόχρονα τις ευκαιρίες και το βάρος της επιλογής∙ σημαίνει επίσης ότι θα πρέπει να υφίσταται και τις συνέπειες των πράξεών του και ότι θα επαινεθεί ή θα κατηγορηθεί γι’ αυτές. Η ελευθερία και η ευθύνη είναι αδιαχώριστες. Μια ελεύθερη κοινωνία λειτουργεί ή διατηρείται μόνο αν τα μέλη της θεωρούν σωστό κάθε άτομο να κατέχει τη θέση που προκύπτει από τη δράση του και να την αποδέχεται ως το αποτέλεσμα της δράσης του. Παρότι μπορεί να προσφέρει στο άτομο μόνο ευκαιρίες, και παρότι το αποτέλεσμα των προσπαθειών του κάθε ατόμου εξαρτάται κατ’ ανάγκη από αναρίθμητα τυχαία συμβάντα, αυτή η πεποίθηση κατευθύνει αποτελεσματικά την προσοχή του καθενός σε εκείνες τις συνθήκες που έχει τη δύναμη να ελέγξει, σαν αυτές οι συνθήκες να ήταν οι μόνες που είχαν σημασία. Εφόσον δεχτούμε ότι στο άτομο πρέπει να δίνεται η ευκαιρία να χρησιμοποιήσει συνθήκες που μπορεί να γνωρίζει μόνο το ίδιο, και εφόσον, κατά κανόνα, κανείς άλλος δεν μπορεί να ξέρει αν αυτό το άτομο έχει χρησιμοποιήσει αυτές τις συνθήκες με τον καλύτερο τρόπο ή όχι, οφείλουμε να υποθέσουμε ότι η έκβαση των πράξεών του καθορίζεται από αυτές, εκτός και αν το αντίθετο είναι προφανές.

Αυτή η πίστη στην ατομική ευθύνη, που ήταν πάντα ισχυρή οπότε οι άνθρωποι πίστευαν πραγματικά στην ατομική ελευθερία, έχει εμφανώς παρακμάσει ταυτόχρονα με την εκτίμηση των ανθρώπων στην ελευθερία. Η ευθύνη έχει γίνει μία μη δημοφιλής έννοια, μια λέξη που αποφεύγουν οι έμπειροι συνομιλητές ή συγγραφείς, καθώς είναι εμφανής η πλήξη ή η εχθρότητα με την οποία γίνεται δεκτή από μια γενιά που απεχθάνεται κάθε ηθικολογία. Η ευθύνη συχνά γεννά μια ευθεία εχθρότητα σε ανθρώπους που έχουν διδαχτεί ότι η θέση τους στη ζωή ή ακόμα και οι πράξεις τους καθορίζονται αποκλειστικά από συνθήκες που δεν ελέγχουν καθόλου. Αυτή όμως η άρνηση της ευθύνης οφείλεται συνήθως σε έναν φόβο απέναντι στην ευθύνη, που αναγκαστικά γίνεται και φόβος απέναντι στην ελευθερία. Δίχως αμφιβολία, πολλοί άνθρωποι φοβούνται την ελευθερία, καθώς η ευκαιρία να οικοδομήσει κάποιος τη δική του ζωή συνεπάγεται ένα συνεχές καθήκον, μια πειθαρχία που πρέπει κανείς να επιβάλλει στον εαυτό του για να επιτύχει τους σκοπούς του.

Φ. Χάγιεκ – Το Σύνταγμα της Ελευθερίας

Χωρίς ελεύθερη οικονομία δεν έχεις τίποτα

-Είναι λαμόγιο, και δείχνει τις λαμογιές, και γενικά όλα αυτά που έχουν συμβεί.

-Και στο θέατρο νομίζω το λαμόγιο κάνεις.

-Ναι.

Τυπικός διάλογος “επιπέδου” που αντανακλά απόλυτα την τρομακτική ένδεια που επικρατεί σε όλα τα επίπεδα της ελληνικής κοινωνίας και κουλτούρας. Ο Φιλιππίδης περιγράφει την καλλιτεχνική του μαγεία και ο Πέτρος Κωστόπουλος συμπληρώνει το σκηνικό. Τα ίδια και τα ίδια μια ζωή. Και όχι μόνο στην τηλεόραση. Και στη μουσική η ίδια μονοτονία που ξεπερνάει τα όρια του αυτισμού. Πάμε αφιέρωμα στον Θοδωράκη, και ξανά σιντί με τον Θάνο Μικρούτσικο, και πάλι Νταλάρας, και ξανά Θοδωράκης και Μαρία Φαραντούρη, άντε να πετάξουμε και έναν έντεχνο Κότσιρα. Δυο ακκόρντα, μια χαζοβιόλικη γέφυρα, ένα ρηχό ρεφρέν και πάμε πάλι. Άντε αν θέλουμε να ροκάρουμε πολύ άγρια όμως, να ρίξουμε και λίγο Πυξ Λαξ άντε και καν’άν Μουζουράκη αν θέλουμε να το κάνουμε πιο ψαγμένο.

Πάμε μετά σινεμά, χαμός από τρέηλερ, δεν προλαβαίνεις να δεις από πού σου έρχεται τι, χορταίνεις από θέαμα και θέλεις κι άλλο, μέχρι που σου σκάει η υπερπαραγωγή του “Ακάλυπτου” και ξεχνάς και το όνομά σου. Στις σειρές τα ίδια. Στα πάντα τα ίδια.

Πόσο τυχαίο είναι το γεγονός ότι οι ΗΠΑ είναι πολύ μπροστά και σε αυτό; Είναι πιο έξυπνοι; Έχουν τεχνολογία από ufo που δεν μοιράζουν στους προοδευτικούς Ευρωπαίους; Όχι. Είχαν ελεύθερη οικονομία. Και στην ελεύθερη οικονομία οι ιδέες κατ’ αρχήν δημιουργούνται και στη συνέχεια διακινούνται και εξελίσσονται.

Επιστροφή στο μέλλον

Δημοκρατία: Ο θεός που απέτυχε

Η μοναρχία όπως και η δημοκρατία είναι κρατισμός. Με τον όρο “κράτος” εννοούμε εκείνον τον οργανισμό-θεσμό που έχει την απόλυτη δικαιοδοσία του να κρίνει ποιος έχει δίκιο και ποιος όχι σε μία σύγκρουση συμφερόντων, σε ένα συγκεκριμένο έδαφος, ακόμα κι αν η σύγκρουση αφορά και το ίδιο. Με τον όρο κράτος επίσης, εννοούμε το απόλυτο μονοπόλιο στη φορολογία. Τα παραπάνω ισχύουν φυσικά και για τις δύο περιπτώσεις, και τις μοναρχίες και τις δημοκρατίες.

Στις μοναρχίες, ο επικεφαλής του κράτους θεωρεί ότι η εδαφική επικράτεια είναι ιδιωτική του περιουσία, και ότι οι πολίτες που κατοικούν στο κρατικό έδαφος είναι ενοικιαστές που πρέπει να του καταβάλουν και το ανάλογο νοίκι. Και φυσικά κάνει χρήση και του απόλυτου δικαιώματος διαιτησίας έναντι σε κάθε περίπτωση σύγκρουσης συμφερόντων, ενώ παράλληλα έχει και το δικαίωμα να φορολογεί ιδιώτες προς δικό του όφελος. Με άλλα λόγια, εκμεταλλεύεται τον πληθυσμό του. Το ίδιο ισχύει και στη δημοκρατία. Η φορολογία υφίσταται έτσι ακριβώς όπως συμβαίνει και στη μοναρχία. Επίσης, και τα δημοκρατικά κράτη αναλαμβάνουν τον ρόλο του απόλυτου διεκπαιρεωτή υποθέσεων σύγκρουσης συμφερόντων, συμπεριλαμβανόμενων και εκείνων που αφορούν τα ίδια.

[Γιατί όμως οι άνθρωποι επιλέγουν τη δημοκρατία και όχι τη μοναρχία αφού και τα δύο συνεπάγονται κοινό τρόπο διαβίωσης;]

Υπάρχει ωστόσο μια διαφορά μεταξύ δημοκρατίας και μοναρχίας. Στο μεν καθεστώς της μοναρχίας, είναι σχετικώς εύκολο να ξεχωρίσεις ποιος κυβερνάει, και ποιοι είναι οι κανόνες. Στη δημοκρατία αντικαθιστάς εκείνον που θεωρεί τον εαυτό του ως ιδιοκτήτη της χώρας με κάποιον που προσωρινά αναλαμβάνει το ρόλο του προστάτη της. Και αυτό κάνει τα πράγματα πολύ χειρότερα.

Ένα παράδειγμα: Εάν σου δώσω ένα σπίτι, στη μία περίπτωση σε κάνω ιδιοκτήτη του, ώστε να είσαι εσύ εκείνος που θα καθορίζει ποιος θα είναι ο κληρονόμος του, αν θα το πουλήσεις και θα κρατήσεις την απόδειξη, ενώ στην άλλη περίπτωση, σε κάνω προσωρινό χρήστη του σπιτιού. Μπορείς να χρησιμοποιείς προς δικό σου κέρδος το εισόδημα που θα παίρνεις από το σπίτι, αλλά δεν έχεις δικαιώμα να το πουλήσεις, δεν έχεις δικαίωμα ούτε να το κληροδοτήσεις.

Θα φερόσουν το ίδιο και στις δύο περιπτώσεις; Η απάντηση είναι προφανώς και όχι. Στη μία περίπτωση του ιδιοκτήτη, θα ενδιαφερόσουν να διατηρήσεις την αξία του σπιτιού, το κεφάλαιο που θα ήταν συνδεδεμένο μαζί του. Στην άλλη περίπτωση, σαν δημοκράτης πολιτικός, θα φρόντιζες, θα προσπαθούσες να αυξήσεις το εισόδημά σου από το σπίτι χωρίς να ενδιαφέρεσαι για το ενσωματωμένο σε αυτό κεφάλαιο, ίσα ίσα που θα το ξόδευες, και θα το έκλεβες με όσο το δυνατό πιο ταχύ τρόπο γινόταν, αφού έπειτα από τέσσερα ή οκτώ χρόνια δεν θα είχες άλλη ευκαιρία να το κάνεις. Υπό αυτή την έννοια, για την περιουσία, η δημοκρατία είναι πολύ πιο καταστροφική από τη μοναρχία.

Hans-Hermann Hoppe

Πραγματικότητα και προπαγάνδα

Είναι εντυπωσιακό πώς ένας χώρος, που δεν υφίσταται καν στη βουλή, και είναι το ίδιο ανύπαρκτος τόσο στα ΜΜΕ όσο και στην ελληνική βιβλιογραφία (του Χάγιεκ κυκλοφορούν στη γλώσσα μας 2 βιβλία, με το Σύνταγμα της Ελευθερίας να είναι τεσσάρων ετών, ενώ από φέτος αν είσαι τυχερός βρίσκεις και το Καπιταλισμός και Ελευθερία του Φρίντμαν, – για Ρόθμπαρντ ούτε λόγος) είναι υπεύθυνος για τα δεινά που πάθαμε, τα δεινά που παθαίνουμε και τα δεινά που θα πάθουμε αν δεν ανατρέψουμε τον καπιταλισμό.

Τι κι αν οι φιλελεύθεροι είναι εναντίον του ΔΝΤ έχοντας φυσική απέχθεια σε τέτοιους οργανισμούς, όπως είναι και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ή η Παγκόσμια Τράπεζα; Τι κι αν είναι εναντίον του fiat νομίσματος και οποιασδήποτε μορφής παρέμβασης-διάσωσης, τι κι αν δεν θα δέχονταν καν τον Μηχανισμό Στήριξης εξ ορισμού και εκ των πραγμάτων αφού είναι ακριβώς το αντίθετο από αυτό που πρεσβεύουν;

Τι κι αν είναι εναντίον της ΕΕ έχοντας προβλέψει εγκαίρως την αποτυχία του ευρώ;

Τι κι αν η εφαρμοσμένη σχέση Ελλάδας-ελεύθερης αγοράς βρίσκεται πιο κάτω ακόμα κι από την αντίστοιχη της Ζουαζιλάνδης, καθώς εντοπίζεται στην 117η θέση σε σύνολο 177 χωρών, και στην 40η θέση στην περιοχή της Ευρώπης;

Από τον Αλέξη-Ανδρέα Τσίπρα, μέχρι τον Καμμένο, το ΚΚΕ, τη Χρυσή Αυγή, το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, η καραμέλα είναι μία: “οι ανάλγητες φιλελεύθερες πολιτικές” του ΔΝΤ και της Τρόικας που οδηγούν στην εξαθλίωση τον ελληνικό λαό, και προπαγάνδα, προπαγάνδα, προπαγάνδα με μοναδικό σκοπό να καταργήσουν την εκάστοτε κυβέρνηση, για να γίνουν οι ίδιοι κράτος (εξουσία). Δεν είναι ο φιλελευθερισμός που μας κατέστρεψε. Είναι το ακριβώς αντίθετό του. Μόνο που η παραδοχή μιας τέτοιας πραγματικότητας θα έκανε όλο το σύστημα να καταρρεύσει, δεδομένου ότι από τις Βρυξέλλες μέχρι τη Νίκης και το Μαξίμου, αυτό ακριβώς το αντίθετο είναι που τους συντηρεί, και τους ίδιους και τους μηχανισμούς τους.