“Μου γράφεις να γυρίσω πίσω στην Ελλάδα. Τι να κάνω εγώ σε μία χώρα που κατοικείται από οκτώ εκατομμύρια καγκουρώ;”
Ανδρέας Γ. Παπανδρέου
(από επιστολή του στον κουμπάρο του Αδαμάντιο Πεπελάση το 1957)
Πόσο “ιδιωτική” είναι η ιδιωτική ζωή των δημοσίων ανδρών; Σε ποιο βαθμό δικαιούται η κοινή γνώμη να πληροφορείται για την “κρυφή” ζωή εκείνων που διευθύνουν τις τύχες των λαών;
Η σοβαρότητα, η υπευθυνότητα και η τήρηση των κανόνων της τρέχουσας ηθικής αποτελούν αναγκαία συστατικά της προσωπικότητας όλων εκείνων που επιζητούν ή ασκούν την εξουσία. Και ο λαός έχει δικαίωμα να γνωρίζει σε ποιους έχει εμπιστευτεί ή πρόκειται να εμπιστευτεί τις τύχες του. Ο χαρακτήρας και η προσωπικότητα των πολιτικών ηγετών δεν είναι ιδιωτική αλλά δημόσια υπόθεση.
Οι αναγνώστες μου ξέρουν πολύ καλά ότι γράφοντας για τα “έργα και τις ημέρες” του Ανδρέα Παπανδρέου ποτέ δεν απομακρύνθηκα από τον καθαρά πολιτικό στοχασμό και από τη δημοσίευση γεγονότων και καταστάσεων που είχαν πολιτικές και μόνο επιπτώσεις. Είναι, άλλωστε, αδιαμφισβήτητο: Με ενδιαφέρουν αποκλειστικά και μόνο οι πολιτικές συνέπειες της ζωής και του χαρακτήρα του σημερινού πρωθυπουργού. Δεκάρα τσακιστή δεν θα έδινα ποτέ για να μάθω λεπτομέρειες της προσωπικής ζωής του Ανδρέα Παπανδρέου αν μέσα από αυτές δεν επρόκειτο να φωτιστεί η όλη πολιτική του πορεία και αν αυτό δεν βοηθούσε την πρόγνωση για το τι μπορεί να συμβεί στο λαό μας όσο βρίσκεται στην εξουσία αυτός ο “αερόλιθος” της πολιτικής. Και πιστεύω ακράδαντα ότι αν ο λαός είχε γνωρίσει έγκαιρα τον χαρακτήρα του Ανδρέα Παπανδρέου, δεν θα έφτανε ποτέ ο άνθρωπος αυτός στην εξουσία. Και για όσους τυχόν επιμένουν ότι το να γράφει κανείς για τις “ερωτικές περιπέτειες” ενός δημόσιου άνδρα αποτελεί υπηρεσία στον “κίτρινο τύπο”, σπεύδω να δηλώσω ότι οι “ιστορίες” του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ με την Ράγκνια Νίμπλουμ, τη Βασούλα Παπανδρέου, την κυρία Παναγοπούλου ή τη Δήμητρα Λιάνη είναι… μικροεπεισόδια μπροστά σε άλλες εκδηλώσεις και ενέργειές του.
Οι δημόσιοι άνδρες δεν έχουν ιδιωτική ζωή. Ο λαός έχει δικαίωμα να γνωρίζει τα πάντα για τους ηγέτες του. Γι’ αυτό είναι απολύτως αδύνατο να επιχειρήσει κανείς διαχωρισμούς ανάμεσα στη λεγόμενη “προσωπική” ζωή των πρωταγωνιστών της δημόσιας ζωής και στα γεγονότα που ενδιαφέρουν άμεσα την κοινή γνώμη και τους πολίτες-ψηφοφόρους.
Ο Γιώργος γνώρισε την Εύα στο Λονδίνο. Παντρεύτηκαν, αλλά κράτησε κρυφό το γάμο τους! Όχι μόνο από τον πατέρα του, αλλά και από τη μητέρα του. Δεν τόλμησε ούτε σ’ αυτήν να το πει.
Η Εύα βοήθησε αποτελεσματικά τον Γιώργο στις σπουδές του. Και στο τέλος, η Εύα ήταν εκείνη που έγραψε την πανεπιστημιακή διατριβή με την οποία ο Γιωργάκης Παπανδρέου πήρε το περιπόθητο “χαρτί”. Ύστερα το νέο ζευγάρι αποφάσισε να έλθει και να εγκατασταθεί στην Ελλάδα. Η απόφαση αυτή ήταν για την Εύα μεγάλη θυσία, γιατί ήδη της είχε προσφερθεί μια θαυμάσια σταδιοδρομία στη Γενεύη. Ο Γιώργος όμως επέμενε να εγκατασταθούν στην Ελλάδα. Ήθελε να κάνει πολιτική καριέρα βασιζόμενος στον πατέρα του. Και η Εύα έβλεπε ότι τόσο ο άντρας της όσο και η Μάργκαρετ, παρά τις ψυχρότατες σχέσεις τους με τον Ανδρέα, δεν ήσαν διατεθειμένοι να χάσουν τη μεγάλη ευκαιρία. Έβλεπαν ότι το ΠΑΣΟΚ χτυπούσε ήδη την πόρτα της Εξουσίας.
Στην Ελλάδα, η Εύα ένιωσε γρήγορα τον πρώτο ισχυρό κλονισμό: Την πρώτη μέρα που έφαγαν στο Καστρί με τον Ανδρέα και την Μάργκαρετ, διαπίστωσε με οδυνηρή κατάπληξη ότι ο Ανδρέας και η Μάργκαρετ αγνοούσαν ότι ήταν η σύζυγος του γυιου τους. Της φερόντουσαν σαν να είχαν μπροστά τους μια … “καλή φίλη” του Γιώργου από το Λονδίνο!
Κάποια μέρα βέβαια έμαθε και το Καστρί ότι ο Γιώργος και η Εύα είχαν κάνει πολιτικό γάμο στο Λονδίνο. Εδώ όμως ήταν Ελλάδα, και καθώς το νεαρό ζευγάρι άρχιζε σιγά-σιγά να αποκτά τον δικό του κύκλο, ανέκυπτε εκ των πραγμάτων η ανάγκη να γίνει και θρησκευτικός γάμος, αφού στη χώρα μας δεν είχε ακόμα νομοθετηθεί ο πολιτικός γάμος και οι πολιτικοί γάμοι Ελλήνων που είχαν τελεσθεί στο εξωτερικό εθεωρούντο ανυπόστατοι, δηλαδή σαν να μην είχαν γίνει ποτέ.
Αυτό δημιουργούσε ψυχολογικό πρόβλημα για την Εύα, πολύ περισσότερο όταν σκεπτόταν ότι θα γινόταν και μητέρα και ήξερε ότι το παιδί τους δεν θα μπορούσε να δηλωθεί ως γνήσιο στα ελληνικά ληξιαρχεία. Έθεσε, λοιπόν, στον Γιώργο ζήτημα θρησκευτικού γάμου. Και τότε βρέθηκε μπροστά σε μια οδυνηρή έκπληξη: ο Γιώργος Παπανδρέου της δήλωσε ορθά-κοφτά ότι σε καμιά περίπτωση δεν είχε σκοπό να κάνει θρησκευτικό γάμο γιατί, όπως της είπε, ήταν εκ πεποιθήσεως άθεος! Στην παρατήρηση της Εύας ότι θα υπήρχε πρόβλημα νομιμότητας του παιδιού τους αν έμενε έγκυος, ο Γιώργος της έδωσε την απάντηση ότι αμέσως μετά την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, ο πατέρας του θα περνούσε το νόμο για την αναγνώριση του πολιτικού γάμου και θα λυνόταν το πρόβλημα.
Άρχιζαν όμως έτσι οι απογοητεύσεις και οι ανησυχίες της Εύας. Έβλεπε ότι είχε γίνει μέλος μιας οικογένειας όπου ο μόνος θεός ήταν το συμφέρον και τίποτε άλλο. Η πλήρης αθεΐα του Γιώργου δεν ήταν μια απλή αδιαφορία ενός νέου ανθρώπου απέναντι στη θρησκεία και τις τελετουργίες της, όπως είχε υποθέσει στην αρχή η Εύα. Ήταν μια σκληρή πεποίθηση, ζυμωμένη μέσα σ’ ένα περιβάλλον άκρατου ατομισμού. “Δεν υπάρχει αγάπη σ’ αυτή την οικογένεια”, μου είπε σε κάποια στιγμή η Εύα Παπανδρέου. “Δεν υπάρχουν αισθήματα. Υπάρχει μόνο το συμφέρον του καθενός”.